Zieleń w bezpośrednim otoczeniu człowieka zajmuje miejsce szczególne. Usunięcie drzew liczących powyżej 5 lat lub krzewów wymaga zezwolenia wójta, burmistrza lub prezydenta miasta (względnie konserwatora zabytków w przypadku terenów zabytkowych). Nawet jeśli są to samosiejki lub rośliny obumarłe. Na zabiegi pielęgnacyjno- sanitarne zezwolenie nie jest wymagane.
Opłaty i kary za usunięcie drzew i krzewów są bardzo wysokie. Ustawodawca przewiduje sytuacje nałożenia kary m.in. za:
- zniszczenie zieleni w związku z niewłaściwie prowadzonymi robotami ziemnymi,
- zastosowanie środków chemicznych,
- złą pielęgnację roślin.
Stawki opłat za usunięcie drzew nalicza się w zależności od obwodu pnia i tempa jego przyrostu, rodzaju i gatunku drzewa, a także w zależności od kosztów produkcji poszczególnych rodzajów i gatunków drzew. W odniesieniu do krzewów i terenów zielonych opłaty za usunięcie krzewów wynikają z powierzchni pokrytej krzewami lub zielenią. Kara pieniężna za zniszczenie 1 m2 trawnika wynosi obecnie 46,92 zł, natomiast dla kwietników - 402,9 zł.