Wprowadzenie antybiotyków w medycynie stało się przełomem w leczeniu wielu chorób i wciąż pozostaje głównym narzędziem walki z zakażeniami wywołanymi przez bakterie. Jednak obecnie jednym z najpoważniejszych problemów współczesnej medycyny jest oporność bakterii na antybiotyki - głównego sprzymierzeńca do walki z nimi.
Dlatego należy pamiętać, że:
- antybiotyki nie leczą chorób wirusowych takich jak grypa, czy przeziębienie,
- nadużywanie antybiotyków i przyjmowane ich bez potrzeby powoduje rozwinięcie się oporności na ich działanie, co prowadzi do ograniczonej skuteczności w leczeniu wielu chorób bakteryjnych.
18 listopada w całej Europie obchodzony jest Europejski Dzień Wiedzy o Antybiotykach. Dzień ten został ustanowiony w 2008 roku przez Komisję Europejską. Celem obchodów tego dnia jest promowanie wiedzy na temat odpowiedzialnego stosowania antybiotyków oraz zwiększenie świadomości, jakim zagrożeniem dla zdrowia każdego z nas jest zjawisko antybiotykooporności. Narastanie tego zjawiska to w dużej mierze skutek niewłaściwego stosowania i nadużywania antybiotyków. Oporność bakterii na działanie antybiotyków jest obecnie jednym z podstawowych problemów zdrowia publicznego na świecie. Dlatego tak ważne jest odpowiedzialne stosowanie antybiotyków, które może pomóc
w powstrzymaniu rozwoju opornych bakterii i utrzymaniu skuteczności antybiotyków na użytek przyszłych pokoleń.
W Polsce organizacją Europejskiego Dnia Wiedzy o Antybiotykach i propagowaniem jego celów zajmuje się Narodowy Instytut Leków, który realizuje program Ministerstwa Zdrowia pn. "Narodowy Program Ochrony Antybiotyków". Obecnie, wybrane zadania programu realizowane są w ramach Narodowego Programu Zdrowia na lata 2021-2025, a Instytut zajmuje się ich koordynacją.
W dniach 22-29 listopada 2021 r. odbywają się warsztaty on-line z okazji Europejskiego Dnia Wiedzy o Antybiotykach oraz Światowego Tygodnia Wiedzy o Antybiotykach. Rejestracji można dokonać na stronie internetowej "Narodowego Programu Ochrony Antybiotyków": www.antybiotyki.edu.pl.
Historia antybiotykoterapii w pigułce
Odkrycie pierwszego antybiotyku (penicyliny) zostało dokonane w 1928 roku przez Alexandra Fleminga - szkockiego bakteriologa i lekarza, który zauważył, że przypadkowe zanieczyszczenie podłoża pleśnią Penicillium notatum powstrzymuje wzrost kultur bakterii
z rodzaju Staphylococcus. Po odkryciu penicyliny przez Fleminga pojawiły się następne antybiotyki: naturalne, półsyntetyczne i syntetyczne, które znalazły szerokie zastosowanie
w medycynie. Wprowadzenie antybiotyków do lecznictwa było przełomem w leczeniu chorób zakaźnych, dającym lekarzom narzędzie do walki z tymi chorobami, które do tej pory były przyczyną śmierci i chorób milionów osób.