Badania, realizowane przez naukowców z Instytutu Historii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, pod kierunkiem dr hab. Marcina Ignaczaka, prowadzone są w miejscu, gdzie przez ponad 500 lat stała Kolegiata św. Marii Magdaleny, najwyższa niegdyś w Polsce i najważniejsza na lewym brzegu Warty budowla sakralna. Celem badań jest odnalezienie pozostałości tej świątyni a także rozpoznanie pod katem archeologicznym terenu przyszłej inwestycji.
Teren obecnego Placu Kolegiackiego nasycony jest zabytkami nieruchomymi i ruchomymi a także kryje szczątki osób pochowanych niegdyś w kryptach Kolegiaty i na cmentarzach zlokalizowanych w sąsiedztwie kościoła. Odkryte w trakcie badań cenne relikty architektury wyeksponowane zostaną w posadzce zrewaloryzowanego placu a doczesne szczątki odnajdowanych osób znajdą miejsce spoczynku w krypcie kościoła farnego.
Pozostałości Kolegiaty św. Marii Magdaleny uznane zostały, Rozporządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, za pomnik historii. Status taki przyznawany jest zabytkom nieruchomym o szczególnej wartości historycznej, mającym duże znaczenie dla dziedzictwa kulturalnego Polski. To z jednej strony wielka wartość dla miasta, z drugiej zaś, ograniczenia związane z technologią prowadzenia robót budowlanych, wykluczające możliwość używania ciężkiego sprzętu w procesie inwestycyjnym na dużej części terenu.
Z tego względu postanowiono, że badania archeologiczne muszą być ważną i integralną częścią całej inwestycji a ich zakres realizowany będzie na nie spotykaną dotąd w Poznaniu skalę. Wszystko po to, by poznać lepiej historię tego miejsca oraz uniknąć "niespodzianek archeologicznych" na etapie realizacji samej inwestycji przebudowy. Konstrukcja obiektów kubaturowych, takich jak zegar historii czy fontanna wymagać będzie należytego fundamentowania a budowa, wymiana czy modernizacja infrastruktury podziemnej głębokich wykopów. Ostatni etap badań archeologicznych trwać będzie więc do czasu rozpoczęcia zasadniczych prac związanych z rewaloryzacją pl. Kolegiackiego czyli do wczesnej jesieni 2018 roku.
