Ranking powstaje na podstawie informacji z Ministerstwa Finansów i Ministerstwa Rozwoju Regionalnego. Kryteria oceny to m.in.:
- wielkość inwestycji (dynamika wzrostu wydatków majątkowych i pozyskane środki unijne);
- wielkość i struktura wydatków budżetowych;
- poziom zadłużenie i wynik budżetu.
Dodatkowo pod uwagę brane są: posiadanie oceny ratingowej, stosowanie norm ISO, aktywność gospodarcza (dynamika liczby podmiotów gospodarczych oraz stopa bezrobocia), współpraca z samorządami pomocniczymi i organizacjami pozarządowymi oraz wyniki testu końcowego uczniów klas VI szkół podstawowych oraz gimnazjalnych.
Sposób wyboru najlepszych samorządów "Rzeczpospolitej" zatwierdza niezależna kapituła, w której skład wchodzą przedstawiciele instytucji i środowisk od lat współpracujący z samorządami, jak: Związek Miast Polskich, Fundacja Rozwoju Demokracji Lokalnej, Związek Gmin Wiejskich RP, Bank Gospodarstwa Krajowego.
