# Sukces poznańskiego mikrohubu

Miał być pilotażowym projektem na pół roku. Okazał się tak dobrym rozwiązaniem, że działa do dziś. Mikrohub przeładunkowy usprawnił proces dostarczania paczek w centrum Poznania. Dzięki niemu i wykorzystaniu rowerów cargo ślad węglowy przesyłek na analizowanych trasach zmniejszył się o niemal jedną trzecią. To pierwsze takie rozwiązanie w Polsce.

- Sukces mikrohubu i dostaw na rowerach pokazuje, w jakim kierunku może iść logistyka w Poznaniu. Od lat konsekwentnie rozwijamy infrastrukturę rowerową i ograniczamy ruch samochodów w centrum. Niezwykle ważny jest aspekt ekologiczny. Rowery nie emitują zanieczyszczeń, więc są idealną odpowiedzią na te zmiany. Każde takie działanie to krok w kierunku czystszego centrum miasta - mówi Jacek Jaśkowiak, prezydent Miasta Poznania.

Mikrohub, czyli niewielki budynek, stanął przy ul. Pułaskiego. Był wspólnym przedsięwzięciem Łukasiewicz - Poznańskiego Instytutu Technologicznego, Miasta Poznań i firmy GLS Poland. Taki zespół partnerów był niezbędny, by pozyskiwać dane z rzeczywistego procesu realizacji dostaw kurierskich dla projektu badawczego.

#### Jak działa mikrohub?

Codziennie rano do mikrohubu przyjeżdżała furgonetka z paczkami z centrum dystrybucyjnego. W hubie czekali na nie kurierzy, którzy przeładowywali je na elektryczne rowery cargo i ruszali w trasy. Ich region obejmował okoliczne dzielnice. Dostarczali mniejsze przesyłki, większe były rozwożone samochodami.

#### Jakie dane zbierano?

Każdy rower cargo wyposażony był w czujnik GPS, który zbierał informacje o jego lokalizacji, odległości, jaką przebył, prędkości i czasie trwania codziennych czynności (np. dostarczania paczki z roweru do punktu odbioru). Szacowany był też dystans, jaki kurier pokonywał pieszo, by dostarczyć przesyłkę pod drzwi odbiorcy.

Gromadzone dane miały pomóc odpowiedzieć na pytania, czy taka forma dostawy jest efektywna - ekonomicznie i pod względem czasu - oraz czy dzięki niej uda się zmniejszyć emisyjność na ostatniej mili (czyli finalnym etapie podróży przesyłki).

Pilotaż trwał od grudnia 2024 roku do maja 2025 roku. Przez kolejne miesiące badacze analizowali dane. Obserwowali go przedstawiciele innych miast Polski, zainteresowani lub wdrażający u siebie mikrohuby. Odbywał się on w ramach projektu badawczego GRETA realizowanego przez Łukasiewicz - Poznański Instytut Technologiczny wraz z partnerami z sześciu państw UE. Jego celem było przetestowanie rozwiązań mających na celu redukcję emisji w transporcie towarów w miastach.

#### Wyniki

Rowerowi kurierzy dostarczali średnio 31 proc. wszystkich przesyłek GLS Poland z analizowanego rejonu - niemal 19 tysięcy.

Wykorzystanie rowerów cargo pozwoliło na obniżenie śladu węglowego dostaw realizowanych w badanym rejonie o 29,1 proc. (około 2 tony eCO2).

Kurierom na rowerach łatwiej było znaleźć miejsce postojowe, więc mieli więcej przystanków na trasie. Dzięki temu pokonywali krótsze odległości pieszo niż dostawcy w samochodach. Pokazuje to przykład z jednego z analizowanych dni, kiedy to kurier na rowerze i kurier w samochodzie wyjechali dostarczyć paczki na Starym Mieście. Jest tam sporo ulic jednokierunkowych i duże zagęszczenie budynków.

Analogiczna para wyjechała tego samego dnia na Jeżyce. Ta dzielnica ma mniej jednokierunkowych ulic i mniejsze zagęszczenie budynków niż Stare Miasto.

Badacze porównali dystanse, jakie dostawcy przejechali i przeszli tego dnia:

- W centrum kurier w samochodzie pokonywał dłuższe odległości zarówno samochodem, jak i pieszo. Przejechał 12,42 km, a przeszedł 1423,8 m. Kurier na rowerze przejechał 11,59 km, a przeszedł tylko 1000 m.
- Na Jeżycach bardziej najeździł się rowerzysta (12,69 km, kierowca - 11,07 km). Kurier rowerowy miał jednak krótszą trasę pieszą niż jego zmotoryzowany kolega (odpowiednio 619,8 m i 1118,7 m).

- Zmiana formy dostawy nie wpłynęła na jej efektywność. Według deklaracji kurierów większość odbiorców nawet nie zdawała sobie sprawy, że ich przesyłkę dostarczył rowerzysta, nie kierowca - komentuje Marta Cudziło z Łukasiewicz - Poznańskiego Instytutu Technologicznego, koordynatorka projektu GRETA w Polsce. - Projekt poznański traktujemy jako pierwszy krok na drodze do szerszego wdrażania mikrohubów miejskich w Polsce. Aplikujemy teraz o nowe projekty, w ramach których będziemy rozszerzać koncepcję hubu. To np. współdzielenie go przez różnych operatorów logistycznych czy dodatkowe funkcjonalności, takie jak stacje ładowania pojazdów, punkty serwisowe czy możliwości odbioru i nadawania paczek przez odbiorców - dodaje.

#### Mikrohub działa dalej

Choć pilotaż mikrohubu zakończył się wiosną, rozwiązanie zostało na stałe włączone do operacji GLS Poland i jest nadal wykorzystywane w codziennej obsłudze przesyłek.

- GLS Poland realizuje doręczenia w centrum Poznania z wykorzystaniem rowerów cargo już od 2021 roku - podkreśla Andrzej Wasielewski, Dyrektor Operacji Krajowych i Infrastruktury z GLS Poland. - Mikrohub okazał się dla nas rozwiązaniem funkcjonalnym zarówno pod względem lokalizacji, jak i organizacji operacyjnej - umożliwia sprawny przeładunek i czasowe przechowywanie przesyłek oraz wygodny dojazd dla kurierów. Poznań jest dla nas ważnym rynkiem operacyjnym, a dobra współpraca z miastem i lokalnymi partnerami stworzyła warunki do dalszego wykorzystania mikrohubu na zasadach komercyjnych. Istotną wartością projektu były również analizy i wnioski przygotowane przez Łukasiewicz - PIT, które dostarczyły nam cennych danych operacyjnych. Chętnie angażujemy się w podobne inicjatywy także w innych miastach.

Łukasiewicz - PIT, op. RB