# Najbliżej mieszkańców

Kończy się kadencja rad osiedli 2015-2019. W marcu 2019 r. odbędą się wybory do wszystkich 42 poznańskich samorządów pomocniczych. Najniższy szczebel samorządu lokalnego jest jednocześnie najbliżej codziennych spraw mieszkańców. Nie tylko dlatego warto głosować także i w tych wyborach. Poznańskie rady osiedli mają spore dokonania i pozytywnie zmieniają miasto.

Ustawa o samorządzie gminnym z dnia 8 marca 1990 r. daje gminom możliwość tworzenia jednostek pomocniczych. W Poznaniu takie samorządy osiedlowe zaczęły powstawać na początku lat 90. XX w. Idea samorządności pomocniczej bardzo szybko spotkała się z zainteresowaniem w naszym mieście, lecz osiedla nie od razu pokryły cały obszar Poznania. Dopiero duża reforma rad osiedli z 2010 roku ustaliła ich liczbę na 42, określiła granice i zlikwidowała tzw. "białe plamy", czyli tereny nie objęte wcześniej samorządem pomocniczym.

Zadania

Osiedla nie posiadają odrębnej od gminy osobowości prawnej, działają w ramach osobowości prawnej miasta na podstawie udzielonych upoważnień. Zgodnie ze Statutem Miasta Poznania, osiedla działają w zakresie m.in.: tworzenia więzi lokalnych; funkcjonowania i rozwoju infrastruktury technicznej, lokalnych dróg, chodników i parkingów; oświaty, kultury, sportu, rekreacji; ładu przestrzennego; porządku i bezpieczeństwa; stanu środowiska, skwerów, zieleńców, parków. Wydziały i inne jednostki Urzędu Miasta podejmują działania umożliwiające osiedlom wykonywanie ich zadań. Bezpośrednią obsługą osiedli zajmuje się Wydział Wspierania Jednostek Pomocniczych Miasta.

Rada Osiedla jest organem uchwałodawczym, natomiast wykonawczym Zarząd Osiedla, wybieranych przez Radę. Poznańskie rady osiedli liczą od 15 do 21 członków, w sumie, w 42 radach osiedli zasiada 678 radnych. Mandat radnego osiedlowego można łączyć z mandatem w Radzie Miasta.

Finansowanie

Osiedla dysponują własnymi budżetami w ramach budżetu Miasta. Samorządy pomocnicze w Poznaniu gospodarują środkami: wolnymi; celowymi przeznaczonymi na realizację powierzonych zadań; przeznaczonymi na budowę, przebudowę, modernizację dróg oraz oświetlenia oraz uzyskanymi w drodze konkursu na zadania inwestycyjne (tzw. granty). Osiedla decydują o sposobie wydatkowania środków w przygotowywanych przez siebie planach. Zadania przyjęte w planie realizują wydziały lub jednostki organizacyjne Miasta, osiedla we własnym zakresie lub we współpracy jednostkami miejskimi oraz różnego typu instytucjami i organizacjami. Wspomniane Osiedlom może zostać przekazane do zarządzania i korzystania mienie komunalne. Następuje w drodze zarządzenia Prezydenta Miasta podjętego na wniosek organów uchwałodawczych osiedla.

Miasto Poznań sukcesywnie zwiększa środki finansowe na samorządy pomocnicze. O ile w 2015 roku łączna pula środków dla rad osiedli wyniosła ponad 33 mln zł, to w 2016 roku było to prawie 48 mln zł, a w 2018 roku prawie 50 mln zł. Z pieniędzy przekazywanym poznańskim radom osiedli najczęściej realizowane są inwestycje w drogi, ulice i chodniki; place zabaw; obiekty sportowo-rekreacyjne; urządzanie terenów zielonych; wybiegi dla psów; imprezy kulturalne; sportowe; organizację czasu wolnego dzieci, młodzieży i seniorów; zadania z zakresu pomocy społecznej. Warto wspomnieć, że w 2016 r. Miasto zadecydowało o utworzeniu specjalnego funduszu (tzw. program drogowy) w wysokości 32 mln zł z przeznaczeniem na budowę, przebudowę, modernizację oraz oświetlenie dróg na lata 2016-2019. Głównymi beneficjentami tego programu są osiedla peryferyjne.

Kontakt z mieszkańcami

Radni osiedlowi starają się docierać z informacją do mieszkańców wszelkimi możliwymi sposobami. Część rad osiedli wydaje własne gazetki (najczęściej miesięczniki i kwartalniki), niektóre osiedla prowadzą własne strony internetowe, oficjalne profile na portalu społecznościowym. Na wielu osiedlach, w centralnych miejscach zainstalowano tablice z ogłoszeniami.

Ważny jest też bezpośredni kontakt dlatego osiedla organizują dyżury i spotkania z mieszkańcami. Często dotyczą one konsultacji na ważne tematy, na przykład zagospodarowania przestrzennego, czy długo oczekiwanych przez mieszkańców ważnych inwestycji.

Warto odwiedzić stronę miejską poznan.pl/osiedla, gdzie umieszczone są informację dotyczącą funkcjonowania jednostek pomocniczych oraz nadchodzących wyborów, a także publikowane protokoły oraz uchwały z sesji rad. Ponadto kontakty do wszystkich rad osiedli, wykaz radnych osiedlowych z każdej rady.

Korespondencję do organów osiedli można kierować do Wydziału Wspierania Jednostek Pomocniczych Miasta, korzystając z adresu e-mail: wjpm@um.poznan.pl lub poprzez pocztę tradycyjną na adres: ul. Libelta 16/20, 61-706 Poznań.

Sporo miejsca radom osiedli od lat poświęca nasz portal biuletyn.poznan.pl, który codziennie publikuje w dziale "Na Osiedlach" wybrane informacje o inicjatywach, projektach, dokonaniach i oczekiwaniach samorządów pomocniczych. Redaktorzy portalu przygotowują również co miesiąc stronę w informatorze "POZnan*" poświęconą radom osiedli.

Samorządowa edukacja

Działalność w radach osiedli to również doskonała okazja do poznania jak funkcjonuje samorząd miejski, jak wyglądają procedury, realizacja projektów, tworzenie budżetów. W przeszłości i obecnie wiele osób, które rozpoczynały działalność społeczną w radach osiedli, później zostawało radnymi miejskimi. Są oni rozpoznawalni przez mieszkańców, mają konkretne osiągnięcia i cieszą się zaufaniem. W obecnej kadencji Rady Miasta na 34 radnych, jest 15 osób pochodzących z samorządów pomocniczych. Reprezentują wszystkie siły polityczne. Działalność publiczną w samorządzie pomocniczym rozpoczynał między innymi obecny wiceprezydent Poznania Mariusz Wiśniewski.

Warto zainteresować się swoją Radą Osiedla i zgłaszać działających w nich osobom problemy najbliższej okolicy. Warto również głosować w wyborach osiedlowych, a być może nawet w nich wystartować. Jeśli zastanawiacie się nad zaangażowaniem w działalność publiczną, samorządową, chcecie coś zrobić dla swojej okolicy, to warto zacząć od Rady Osiedla.

Mateusz Malinowski