# Remonty, konsultacje społeczne i zieleń

Radni Komisji Polityki Przestrzennej i Rewitalizacji spotkali się w środę, 22 czerwca, na posiedzeniu stacjonarno-objazdowym. Zapoznali się z procesem planowania dużych miejskich inwestycji: przebudowy ul. Święty Marcin, placu Kolegiackiego i rynku Łazarskiego. Przeprowadzili też wizję terenową i omówili plany dotyczące działań rewitalizacyjnych na najbliższe lata.

"Stacjonarną" część posiedzenia radni odbyli na ul. Święty Marcin, gdzie zapoznali się z procesem planowania, konsultacji i realizacji dużych miejskich inwestycji. Szczególnie dużo miejsca poświęcono sprawie konsultacji społecznych, dlatego że pojawiają się obecnie głosy krytyczne, że konsultacji społecznych przed rozpoczęciem wielkich remontów i przebudów, nie było lub było za mało. Okazuje się jednak, że konsultacje odbywały się zarówno przed przebudową ul. Święty Marcin, pl. Kolegiackiego, jak i rynku Łazarskiego. Poza tym, w miarę zmieniających się oczekiwań społecznych, miasto dostosowuje projekty przebudów do tego, czego chcą mieszkańcy. Obecnie mniej postulatów dotyczy zachowania istniejących miejsc parkingowych, a więcej - nasadzeń zieleni niskiej i wysokiej.

O planowaniu inwestycji mówiły Katarzyna Parysek-Kasprzyk i Weronika Sińska-Mikuła z Biura Koordynacji Projektów i Rewitalizacji Miasta. Zauważyły, że każda z inwestycji była przygotowywana trochę inaczej, w zależności od oczekiwań mieszkańców i, że w przypadku każdej kolejnej, uwzględnia się i poszerza możliwość konsultacji społecznych, a także oczekuje od projektantów, by ich pomysły uwzględniały wnioski mieszkańców, nawet te pojawiające się już w trakcie realizacji inwestycji.

W przypadku Etapu I Projektu Centrum, czyli przebudowy ul. Święty Marcin zaplanowano przebudowę torowisk, modernizację sieci tramwajowej, dostosowanie i poszerzenie przestrzeni dla pieszych, stworzenie infrastruktury rowerowej, a także wprowadzenie zieleni wysokiej i niskiej. Ważnym celem projektu była poprawa estetyki tej ważnej ulicy w centrum. W ramach przygotowań do inwestycji prowadzono konsultacje społeczne m.in. warsztaty w CK Zamek, w których wzięło udział 80 osób. Odbywały się także konsultacje w formie badań ankietowych, na ulicy ustawiono stanowiska konsultacyjne. Ankiety wysłano także pocztą do mieszkańców ulicy Święty Marcin. Łącznie zebrano 738 ankiet. Planowanie inwestycji rozpoczęto w 2014 r., konsultacje odbyły się w 2015, wytyczne dla projektantów opracowano w 2016, prace budowlane rozpoczęto w 2017 roku, a ulicę oddano do użytku w 2019. Jest to tylko pierwszy etap. Kolejnym jest trwająca obecnie przebudowa Al. Marcinkowskiego oraz Świętego Marcina od ul. Gwarnej do Kaponiery, zaś następnym, mającym rozpocząć się wkrótce, remont ul. 27 Grudnia od Al. Marcinkowskiego do ul. Mielżyńskiego/Gwarnej. W ramach tego etapu zostanie częściowo odtworzony historyczny plac Gwarny w okolicach Okrąglaka, a także zostanie wyremontowana ul. Gwarna.

Radni uzyskali także wyjaśnienia dotyczące planowania, projektowania i przebiegu prac na pl. Kolegiackim. Prace w tej części miasta bardzo skomplikowały odkrycia archeologiczne, przede wszystkim odkopane resztki dawnej kolegiaty farnej. Przed rozpoczęciem inwestycji archeolodzy ocenili, że reliktów kolegiaty będzie niewiele, a liczbę pochówków, które zostaną odkryte, oceniono na tysiąc. Tymczasem w czasie prac archeologicznych pod placem Kolegiackim odnaleziono około 4 tysięcy pochówków. Pozostałości po fundamentach kolegiaty też odkryto dużo więcej, a zgodnie z prawem, nie można ich zniszczyć lub zburzyć, bo są to zabytki klasy 0. Katarzyna Parysek-Kasprzyk zaznaczyła, że przed rozpoczęciem przebudowy placu były prowadzone konsultacje społeczne, w tym 2-dniowe warsztaty. Ze względu na odkrycia archeologiczne trzeba było aż trzy razy zmieniać zapisy projektu tej inwestycji. Projektant zgodził się na to.

Konsultacje społeczne poprzedziły także przebudowę rynku Łazarskiego. W tym wypadku mieszkańcy dostali do dyspozycji nowe narzędzie - tzw. geoankietę, która pozwalała przez internet zaznaczać na mapie, co i w jakim miejscu ma się na rynku Łazarskim pojawić. Konsultacje przez internet były wymuszone przez pandemię koronawirusa, ale to rozwiązanie będzie wykorzystywane także przy kolejnych inwestycjach. W czasie planowania przebudowy rynku przeprowadzono także warsztaty z mieszkańcami. Przed przebudową 60 proc. powierzchni placu stanowiły drogi i miejsca parkingowe, 32 proc. zajmowało targowisko, a 9 proc. - zieleń. Po przebudowie 50 proc. zajmują drogi i handel, a pozostałe 50 proc. plac publiczny. - Na rynku nie planowano budowy hali targowej, a zachowanie targowiska znajdującego się na wolnym powietrzu. Warto jednak zauważyć, że upodobania klientów znacznie się zmieniły i coraz częściej kupujemy warzywa i owoce w małych sklepach i marketach, a rzadziej na rynkach i targowiskach - zauważyły przedstawicielki Biura Koordynacji. Projekt przebudowy rynku Łazarskiego był także wielokrotnie zmieniany w odpowiedzi na oczekiwania mieszkańców. Ostatnie zmiany wprowadzono we wrześniu 2021 roku, a w grudniu rynek oddano do użytku.

W przypadku każdej z tych inwestycji ważnym założeniem jest ochrona zieleni i nowe nasadzenia. Docelowo liczba drzew jest zawsze większa niż przed remontem. Dobierane są drzewa odporne na warunki miejskie, a przez to często droższe od gatunków słabszych. W niektórych miejscach, jak np. na ul. Święty Marcin między ul. Ratajczaka a Al. Marcinkowskiego i na ul. Gwarnej niemożliwe są nasadzenia drzew i zieleni ze względu na istniejącą tam infrastrukturę podziemną (rury, kable, światłowody). Z tego powodu na tych odcinkach pojawią się donice z roślinami. Na Al. Marcinkowskiego po remoncie będzie rosło 36 drzew, zamiast wcześniejszych 19. Pojawi się tam także zieleń niska: berberysy, szałwia, irgi, żurawka i kosodrzewiny. Na rynku Łazarskim rosły 33 drzewa, teraz będzie ich w sumie 61. Na wniosek mieszkańców zachowano 90 stanowisk handlowych i 160 legalnych miejsc parkingowych w rejonie rynku Łazarskiego, ale zrezygnowano z budowy parkingu podziemnego pod placem ze względu na wysokie koszty i nieopłacalność takiej inwestycji.

Po części stacjonarnej posiedzenia radni pojechali autobusem na wizję lokalną - oglądali inwestycje, których założenia poznali wcześniej. Odwiedzili m.in. rynek Łazarski i plac Kolegiacki.

oprac. szym