# 100-lecie Towarzystwa Miłośników Miasta Poznania

Sylwetki prezesów Towarzystwa Miłośników Miasta Poznania im. Cyryla Ratajskiego, ich zasługi dla rozwoju towarzystwa, zainteresowania i pasje, a także zawodowe dokonania przypomniano w czasie konferencji naukowej "Od Franciszka Jaśkowiaka do Stanisława Nawrockiego. Towarzystwo Miłośników Miasta Poznania w latach 1945-1990" przygotowanej dla uczczenia 100. rocznicy powstania towarzystwa.

22 listopada 2022 r. w sali Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk przy ul. Mielżyńskiego zebrani członkowie Towarzystwa i zaproszeni goście wysłuchali wystąpień dr Marka Rezlera ("Franciszek Jaśkowiak - pierwszy prezes Towarzystwa po II wojnie" oraz "Feliks Dropiński i czas odbudowy"), mgr Andrzeja Krygiera ("Ignacy Kaczmarek - geodeta prezesem Towarzystwa w latach 1948 - 1960"), obecnego prezesa TMMP prof. dr hab. Antoniego Szczucińskiego (" Józef Górski- rektor WSE, miłośnik Poznania"), dr Andrzeja Zarzyckiego ("Stanisław Kubiak, radiowiec, prezes TMMP w latach 1961 - 1978"), dr Anny Górnej (" Czas Zygmunta Wolniewicza (1978 - 1983)") oraz mgr Henryka Krystka ("O profesorze Stanisławie Nawrockim (1983 - 2000)") oraz kończącego konferencję wystąpienia pt. "Działanie Towarzystwa Miłośników Miasta Poznania w latach 1945-1990" dr Andrzeja Zarzyckiego.

Pierwszy prezes TMMP po II wojnie Światowej Franciszek Jaśkowiak zapamiętany został szczególnie jako historyk i krajoznawca, miłośnik natury, a przed 1945 jako poliglota oprowadzający wycieczki zagraniczne m.in. po Wystawie Krajowej PEWUKA. Był autorem wielu publikacji turystycznych o Poznaniu i okolicach, Kórniku i Rogalinie. Jego zainteresowania wykraczały poza sprawy turystyki i krajoznawstwa; on w swej broszurze oszacował straty wojenne Miasta Poznania. Przyczynił się do podjęcia na nowo wydawania "Kroniki Stołecznego Miasta Poznania". Poczynił starania o utworzenie Wielkopolskiego Parku Narodowego i dbał o jego spopularyzowanie. Upamiętniają go głazy w Rezerwacie Meteorytowym w Morasku oraz w Wielkopolskim Parku Narodowym, gdzie istnieje również szlak turystyczny jego imienia. Prócz tablicy pamiątkowej umieszczonej na Starym Rynku 89/90 warto przypomnieć nagrodę - medal jego imienia "Za zasługi w krzewieniu krajoznawstwa i turystyki w Wielkopolsce".

Feliks Dropiński odbył studia matematyczno-przyrodnicze w Berlinie, ekonomiczne w Poznaniu. Więcej wyczytać można o drodze życiowej "miernika miejskiego" jak ówcześnie nazywano przedstawiciela zawodu geodety, którym był Ignacy Kaczmarek. Po powrocie z I wojny światowej spod Verdun do Poznania pracował w poznańskim przedsiębiorstwie geodezyjnym. Dokonywał tu pomiarów geodezyjnych, opracowywał mapy Poznania na aluminiowych planszach formatu A1, zajmował się nazewnictwem miejskim. Współtworzył państwową szkołę mierniczą, a także organizował spotkania inżynierów i geodetów.

Lubiący pracę ze studentami i wyjazdy w teren, profesor Józef Górski, rektor Wyższej Szkoły Ekonomicznej, pochodził spod Pleszewa. Urodził się w rodzinie chłopskiej, gdzie ceniono wykształcenie. Już na IV roku studiów został asystentem. Korzystał ze stypendiów zagranicznych: we Francji i Berlinie. Znał doskonale prawo cechowe, reprezentował Państwo Polskie w procesach z Niemcami. Po II wojnie światowej organizował Akademię Handlową. Dwukrotnie z wyboru pełnił funkcję rektora. Był kierownikiem katedry prawa gospodarczego. Pod jego kierunkiem 1200 osób napisało swe prace, co wydaje się dziś rekordem nie do pobicia. Był członkiem Zrzeszenia Prawników Polskich oraz Towarzystwa Ekonomicznego.

Pochodzący z Mogilna Stanisław Kubiak 22 lata sprawował funkcję dyrektora Polskiego Radia. Do 1988 roku nadawany był stworzony przez niego "Radio express". Za jego prezesury powstały nowe formy działalności TMMP, m.in. komisja młodzieżowa i 45 kół szkolnych.

Dewizą Zygmunta Wolniewicza było "Mieć wykształcenie i pomagać". Zaangażowany w działalność Społecznego Funduszu Odbudowy Stolicy, miał swój udział w odbudowie poznańskiej starówki i ratusza. Zorganizował archiwum pamiątek poznańskich, współpracował ze szkołami, a TMMP liczyło wtedy 1000 członków.

Dyrektor Archiwum Państwowego w Poznaniu Stanisław Nawrocki to regionalista zainteresowany kulturą, którego pasjonował szczególnie konkurs skrzypcowy im. Henryka Wieniawskiego i Polski Teatr Tańca pod dyrekcją Ewy Wycichowskiej. To jednocześnie pionier komputeryzacji archiwów.

Warto przypomnieć, że TMMP zostało założone 14 grudnia 1922 w sali ratusza z inicjatywy Zygmunta Zaleskiego i Cyryla Ratajskiego. Przerwana przez II wojnę światową działalność została reaktywowana po zebraniu organizacyjnym w dniu 29 maja 1945 r. by, jak mawiał Franciszek Jaśkowiak, "krzewić miłość do rodzinnego miasta". Lata 1945-90 to odbudowa Poznania i TMMP ze strat wojennych, zyskanie nowego sztandaru z herbem miasta, hejnału ratuszowego, ale także przeprowadzenie kursu przewodników, który ukończyło kilkadziesiąt osób. Osobnym zadaniem była ochrona przyrody, działalność społecznej komisji ds. uczczenia osób zasłużonych czy powstanie i rozwój kół na Osiedlu Warszawskim oraz Dębcu, klubu Stanisława Strugarka.

Więcej informacji o działalności Towarzystwa Miłośników Miasta Poznania im. Cyryla Ratajskiego na http://www.tmmp.poznan.pl

Tekst i zdj. Urszula Filimon-Kucharska