trzecia część rozmowy
- To był początek współdziałania, nie poprzestano na nim, co było dalej?
- Potrzebna więc była ewidentnie jakaś struktura napędzająca działania aglomeracyjne, ale jak ją stworzyć? Na kim się wzorować? Jakie są doświadczenia w budowaniu aglomeracji w innych państwach? Które z dziedzin tak naprawdę wymagają współdziałania w ramach metropolii? Pojawiła się więc idea zaproszenia naukowców do wypracowania pewnych modelowych rozwiązań. Środowisko eksperckie jako spoiwo tych różnych cegieł mających budować sprawne instytucje aglomeracji. Skierowano się więc także do mnie i zespołu ekspertów z Wydziału Nauk Geograficznych i Geologicznych UAM, ponieważ już wcześniej zajmowaliśmy się w swoich publikacjach badaniami obszarów metropolitalnych w Europie i integracji zarządzania w takich organizmach. Politycy dowiedzieli się, że w środowisku naukowym Poznania są eksperci, którzy mają wiedzę i doświadczenie zdobyte w pracy badawczej na temat funkcjonowania aglomeracji. Podjęto więc decyzję o powołaniu do istnienia instytucji, jaką jest Centrum Badań Metropolitalnych, które istnieje już ponad dwa lata. Do współpracy Rektor UAM zaprosił także inne uczelnie: Politechnikę Poznańską, Uniwersytet Przyrodniczy i Uniwersytet Ekonomiczny, które wspólnie utworzyły Konsorcjum Badań nad Aglomeracją Poznańską. Koordynatorem działań stało się Centrum Badań Metropolitalnych, którym kieruję. Samorządy zgodnie finansują nasze badania, składając się na nie po złotówce od każdego mieszkańca. Dzięki temu nasz główny projekt "Funkcjonowanie i kierunki rozwoju Aglomeracji Poznańskiej" udało się w pełni zrealizować. Stwierdziliśmy, że ważne są dwa elementy: po pierwsze dobra diagnoza sytuacji, aby nie było sytuacji braków argumentów na działania w którymś z obszarów. Na przykład jeśli chodzi o politykę transportową, to trzeba było sprawdzić, przeanalizować, jakie są taryfy, jakie są przejazdy, dostępność przystanków, żeby było czarno na białym, co opłaca się robić, a co nie. Powstały ponad dwa tysiące stron ekspertyz i kilkanaście publikacji z niemal wszystkich istotnych dla funkcjonowania aglomeracji dziedzin. Po drugie, poproszono nas o stworzenie strategii, czyli katalogu działań potrzebnych w perspektywie najbliższych lat i określenia, jakich form organizacyjnych one wymagają. Pierwsza wersja strategii "Zielona Księga Aglomeracji Poznańskiej" została poddana konsultacjom społecznym. Zaczęto też organizować na terenie UAM spotkania przedstawicieli gmin i wszystkich zainteresowanych powstaniem Aglomeracji Poznańskiej w ramach Akademii Aglomeracji. Spotkań takich w ostatnich 2 latach odbyło się ponad 20. Dzięki temu wśród urzędników systematycznie wzrasta świadomość aglomeracyjna i konieczność działania wedle przygotowanych przez Centrum Badań Metropolitalnych zasad. Staramy się także docierać z tym elementem edukacyjnym na różne sposoby także do ogółu mieszkańców poprzez np. Ilustrowany Atlas Aglomeracji Poznańskiej, mini-encyklopedie tego obszaru. Opublikowaliśmy już także 18 zeszytów z serii Biblioteka Aglomeracji Poznańskiej, swoiste kompendium wiedzy na temat aglomeracji, z różnych dziedzin: od demografii, przez gospodarkę, transport, infrastrukturę, szkolnictwo i służbę zdrowia na środowisku przyrodniczym i krajobrazie kończąc. Po opracowaniu strategii rozwoju politycy w aglomeracji uznali, że musi powstać jakaś organizacja umocowana prawnie, koordynująca wdrażanie jej w życie. W kwietniu 2011 roku powołano do życia formułę stowarzyszenia Metropolia Poznań, możliwą i potrzebną w aktualnej sytuacji prawnej. W trakcie tworzenia jest Biuro Stowarzyszenia i pierwsze kadry tej instytucji. Spodziewam się wiele dobrego po działaniach tego Biura, tak jak ma to miejsce w wielu aglomeracjach zachodnioeuropejskich. To nowa struktura, która musi wzmocnić działania koordynacyjne i promocyjne w ramach aglomeracji poznańskiej. CBM jest gotowe na dalszą współpracę z Biurem.