druga część rozmowy
- Jedną z Waszych najnowszych inicjatyw jest rewitalizacja zabytkowego Fortu II. Dlaczego zwróciliście uwagę na to miejsce?
- Od bardzo dawna szukaliśmy możliwości stworzenia w Poznaniu infrastruktury dla prawdziwego, niezależnego społeczeństwa obywatelskiego. Jednak znalezienie takiego miejsca było bardzo trudne. Początkowo myśleliśmy o centrum miasta, później jednak, wspólnie z przedstawicielami zgłaszających się do nas organizacji i wraz z rozwojem naszej wizji tego miejsca, uznaliśmy, że dobrze byłoby zaproponować w ramach tego projektu np. także ofertę sportowo-rekreacyjną, przyciągnąć nią ludzi. W centrum miasta, nawet w dużym obiekcie, nie dałoby się tego zorganizować.
Zaczęliśmy w związku z tym szukać takiego miejsca na obrzeżach miasta. Znaleźliśmy Fort II. Jest tu dziesięć hektarów pięknego, zielonego lasu, tysiące metrów kwadratowych pomieszczeń, większość nieużytkowana. Jednocześnie Fort jest korzystnie położony, jeśli chodzi o połączenie komunikacją miejską - cztery linie autobusowe dzienne, dwie nocne, w okolicy dodatkowo trzy linie tramwajowe. W pobliżu są ogromne ratajskie osiedla, dla których mieszkańców nie ma jeszcze wystarczającej oferty rozrywkowo-edukacyjnej, o kulturze niezależnej nie wspominając. Niedaleko jest centrum handlowe na Franowie, w przyszłości tuż przy Forcie ma powstać centrum logistyczne - pewnie będzie też potrzeba zapewnienia dla jego pracowników zaplecza rekreacyjnego. Powodów było wiele.
- Jakie plany ma Stowarzyszenie w odniesieniu do tego miejsca?
- Negocjacje z Zarządem Komunalnych Zasobów Lokalowych na temat umowy najmu pierwszych pomieszczeń w Forcie II zakończyliśmy 15 marca bieżącego roku, w szóste urodziny Stowarzyszenia. Od tego czasu trwają prace remontowe i projektowe. Jest naprawdę dużo pracy... Zaczęliśmy od uprzątnięcia pomieszczeń, wywieźliśmy już dwa kontenery pełne gruzu, piachu i odpadów, które były tu składowane przez ostatnie lata. Organizujemy patrole Straży Fortecznej, które mają zapobiec kradzieżom resztek zabytkowej kraty fortecznej i innych elementów metalowych na terenie Fortu. Udało nam się na razie powstrzymać postęp destrukcji, choć nie ma nas jeszcze wystarczająco dużo, by jednocześnie pilnować całego Fortu. Zachęcamy wszystkich chętnych do udziału w takich patrolach - zależnie od wolnego czasu - pomóc można zarówno w dzień, jak i w nocy.
Szybkość prac zależy oczywiście od środków finansowych, które będziemy mogli na ten cel przeznaczyć - tu zachęcamy wszystkich poznaniaków do wspierania zbiórki publicznej na rzecz rewitalizacji Fortu II, czy przekazywania jednego procenta podatków na rzecz naszego Stwarzyszenia. W przyszłości, w dalszej perspektywie, chcielibyśmy mieć możliwość wykupienia Fortu II i zagospodarowania całego tego terenu. Nasza koncepcja jest niezwykle wszechstronna, udostępniliśmy ją na stronie www.lepszyswiat.org.pl.
W pierwszej kolejności planujemy stworzenie w Forcie II trasy turystycznej i umożliwienie wszystkim chętnym zwiedzania tego obiektu. Myślimy o projekcjach filmowych, o klubie gier fabularnych, strategicznych, zajęciach z jogi i masażu, kursach samoobrony, o turniejach i grach terenowych. Mógłby tu powstać sklep z ekologiczną żywnością i produktami zielarskimi. Niebawem powstanie pracownia artystyczna ze stanowiskami dla niezależnych poznańskich twórców.
Pojawia się coraz więcej partnerów, którzy są zainteresowani partycypowaniem w naszych działaniach. Wkrótce będziemy na przykład rozmawiać z jedną z instytucji naukowych, zajmujących się produktami budownictwa ekologicznego, w jednej z fos marzy nam się projekt integracji społecznej.
Niedługo też, mam nadzieję, powstaną pierwsze pomieszczenia hostelowe dla wolontariuszy Stowarzyszenia i dla naszych darczyńców którzy chcieliby zakosztować klimatu Fortu i nie boją się nietoperzy. Hostel będzie bezpłatny dla tych osób - zarówno z Poznania, jak i z innych miast - które chciałyby nam pomagać i spędzić tu więcej czasu.
Nasza docelowa koncepcja zagospodarowania Fortu II obejmuje cały obiekt. Jej atutem jest elastyczność - mając niewielkie środki wybraliśmy z niej elementy, które są najmniej kapitałochłonne i realizujemy je w naszym przyczółku. Z każdą wywiezioną taczką i z każdą pozyskaną złotówką jesteśmy coraz bliżej końca, a rewitalizacja Fortu II będzie naprawdę ogromnym krokiem naprzód, jeśli chodzi o społeczny, kulturalny i turystyczny Poznania.
Pamiętajmy też, że całość prac komplikuje ochrona konserwatorska i objęcie Fortu ochroną w ramach Natury 2000. Takie prace niestety muszą trwać.
- Jak można Wam pomóc?
- W najróżniejszy. Przede wszystkim można tu przyjechać i pomóc nam podczas prac porządkowych. Jest jeszcze sporo rzeczy do zrobienia. Trzeba będzie udostępnić i zabezpieczyć przejścia na terenie Fortu, wywieźć kolejne zwałowiska, które obecnie na nich zalegają. Jest to niezbędne dla otwarcia planowanej przez nas trasy turystycznej. Potrzebne są też narzędzia i sprzęt do prac remontowych. Przydadzą się rusztowania budowlane, dodatkowe łopaty, taczki. Jak wspomniałem, organizujemy też nabór do Straży Fortecznej.
Równolegle z pracami porządkowymi rozmawiamy z organizacjami specjalizującymi się w historii fortyfikacji poznańskich. Chcemy, żeby poszczególnymi dziedzinami wszystkich działań w Forcie zajmowały się organizacje, które się na nich znają, mają w tej kwestii doświadczenie i odpowiednią kadrę. Dotyczy to nie tylko trasy historycznej - to nie my będziemy na przykład prowadzić neogotycki pub czy organizować koncerty hiphopowe - powinni to robić ludzie, którzy się tym na co dzień zajmują. Zadaniem Stowarzyszenia jest umożliwienie im robienia w Forcie tego, w czym są dobrzy, oraz koordynacja całego projektu.
Można się też będzie zająć zwierzętami, które w najbliższym czasie się tutaj pojawią. Współpracujemy z Fundacją Barka. To z ich ekologicznego gospodarstwa w Chudobczycach pochodzić będą kozy, które zamieszkają wkrótce na terenie Fortu. Planujemy warsztaty na temat hodowli tych zwierząt, domowej produkcji sera. Niedługo w Forcie pojawią się również pierwsze kury.
Zapraszamy wszystkich, którzy mają nowatorskie pomysły i są zdolni do wprowadzania ich w życie. Mamy do dyspozycji dużą przestrzeń - można tu organizować różnego rodzaju warsztaty, kursy, spotkania. Jeśli ktoś chciałby podzielić się swoją wiedzą, czy umiejętnościami - zapraszamy. Można też promować Fort II i nasze inicjatywy w Internecie. To może robić każdy - nie trzeba nawet wstawać od biurka.
Jest wiele osób, które obecnie pracują na terenie Fortu, jednocześnie dobrze byłoby, żeby ci, którzy nie mogą być tu z nami - ze względu na swój stan zdrowia czy wiek - włączyli się w nasze dzieło poprzez pomoc finansową. Jesteśmy organizacją pożytku publicznego, można nas wspierać w ramach tak zwanego "mechanizmu jednego procenta", zbieramy też pieniądze na rewitalizację Fortu poprzez zbiórkę publiczną. Chcielibyśmy namówić poznaniaków, żeby potraktowali nasz projekt jako wspólną inwestycję społeczną.
Zachęcam do zajrzenia na naszą stronę internetową. Można tam znaleźć zarówno plany, jakie mamy w odniesieniu do Fortu II, jak i informacje o tym, jak można nam pomóc.
Zobacz także:
Rozmawiał Cezary Omieljańczyk