Witraże Stanisława Powalisza
W pracowni Stanisława Powalisza na Śródce powstały witraże do ponad stu kościołów i budynków publicznych w całej Polsce. Zanim je zamontowano w oknach, każdy sfotografowano. Negatywy zachowały się na delikatnych, szklanych kliszach. Jest ich prawie 300 i wszystkie zostały zeskanowane, opisane i opublikowane w CYRYL-u - internetowym archiwum historii i kultury Poznania. Tworzą historię niezwykłą - rozwoju rzemiosła, Kościoła, architektury sakralnej, ale też osobowości twórczej artysty, który obok dziesiątków świętych wyczarował ze szkła wiewiórki. Przedwojenne negatywy są czarno-białe, ale warto je obejrzeć, aby potem ich szlakiem podążyć i poznać historie opowiedziane kawałkami kolorowych szybek.
Stanisław Powalisz urodził się 7 kwietnia 1898 r. w Kostrzynie koło Poznania. Około 1920 r. rozpoczął studia w Szkole Sztuk Zdobniczych i Przemysłu Artystycznego w Poznaniu. Po ukończeniu studiów podjął pracę w pracowni architekta Adama Ballenstedta, dla którego projektował w latach 1927-1932 wnętrza i witraże. Od roku 1932 rozpoczął współpracę z Dezyderym Mocznayem - witrażystą ze Zbąszynia. W tym czasie zaprojektował m.in. tryptyk Chrystus na Krzyżu, za który otrzymał w 1933 r. złoty medal na Wystawie Higieny i Zdrowia Publicznego w Poznaniu. Rok 1936 był dla Stanisława Powalisza przełomowy, ponieważ założył własną pracownię witraży w Poznaniu przy ul. Bydgoskiej 5. W pierwszych latach powojennych Stanisław Powalisz wykonał liczne przeszklenia witrażowe dla ocalałych z pożogi wojennej kościołów. Pierwsze powojenne dzieła figuralne pochodzą z roku 1946 i zostały wykonane dla klasztoru oo. Franciszkanów we Wronkach. W latach 1950-1960 wykonał zespoły witraży dla wielu kościołów min. Bożego Ciała i MB Bolesnej w Poznaniu. Szacuje się, że Stanisław Powalisz zaprojektował i wykonał witraże dla ok. 100 budowli sakralnych i świeckich. Cześć z tych prac została uwieczniona na zdjęciach wykonanych - przed zamontowaniem - w warunkach studyjnych, co stanowi o unikalności tego zbioru. Stanisław Powalisz zmarł 19 sierpnia 1968 roku. (db)