# Wyjątkowa okazja, by zwiedzić XIX-wieczny fort w parku i relikty Cytadeli

Już jutro i w niedzielę czeka nas nie lada gratka - okazja do odkrycia tego, co kryją niektóre poznańskie parki. Czy wiecie, że w pobliżu trasy tramwajowej na Franowo znajduje się Park Forteczny, a w nim Fort IIa? W ten weekend odbywają się Dni Twierdzy Poznań, podczas których można zwiedzić poznańskie fortyfikacje.

Fort w parku

W Parku Fortecznym, w pobliżu ul. Piaśnickiej, znajduje się Fort IIa. Wybudowano go jako dzieło pośrednie nowego typu, przeznaczone dla artylerii i piechoty. Ze względu na wysokie zwierciadło wód gruntowych, kaponiery rewersowe - służące do obrony wnętrza fosy - połączono z resztą fortu poternami (podziemnymi korytarzami) w murowanych przeciwskarpach, a nie klasyczną poterną pod fosą.
Z tego samego powodu fort nie posiadał studni - zamiast niej zbudowano stację filtrów oczyszczających wodę gruntową i opadową.

Jego zadaniem było wspieranie ogniowe dwóch sąsiednich fortów oraz obrona bliska. Na przestrzeni lat był wielokrotnie modernizowany i przystosowywany do działań obronnych w ramach mobilizacji. Fort zachował się w dobrym stanie. Do dziś można zobaczyć m.in. windę amunicyjną, most uchylny, zbiornik na wodę oraz część metalowych drzwi i okiennic, a także pozostałości instalacji dzwonkowej, elektrycznej i zespołu prądotwórczego.
Opiekę nad fortem sprawują harcerze z I Szczepu Drużyn Harcerskich i Zuchowych im. Poznańskich Kryptologów ZHP.

Zwiedzanie Fortu IIa:
- 30.08.2025 (sobota): godz. 11:00, 12:00, 13:00, 14:00, 15:00
- 31.08.2025 (niedziela): godz. 11:00, 12:00, 13:00, 14:00

Obiekt częściowo przystosowany do zwiedzania przez osoby z niepełnosprawnościami.

Muzeum Martyrologii Wielkopolan

Przy ul. Polskiej znajduje się Fort VII - miejsce, w którym Niemcy utworzyli pierwszy na terenie okupowanej II Rzeczypospolitej obóz koncentracyjny. Dziś, w murach Fortu VII, mieści się Muzeum Martyrologii Wielkopolan. Po remontach przeprowadzonych w latach 2018-2023 muzeum prezentuje nowe wystawy, przygotowane w dotąd niedostępnych pomieszczeniach.

Fort VII odegrał tragiczną rolę w historii - podczas II wojny światowej pełnił funkcję najpierw obozu koncentracyjnego, a później fabryki uzbrojenia.
Przy Forcie VII znajduje się Lasek Katyński

Zwiedzanie Fortu VII:
- 30.08.2025 (sobota): w godz. 10:00-17:00
- 31.08.2025 (niedziela): w godz. 10:00-16:00

Śladami Fortu Winiary na Cytadeli

Dziś to park - dawniej potężny fort. Jak wyglądał? Czemu służył? Jak był skonstruowany i jakie były jego dzieje? Tego dowiecie się podczas spaceru po reliktach głównych budowli Fortu Winiary. Brakujące elementy zrekonstruujemy wspólnie przy pomocy wyobraźni, a opowieść ubarwią anegdoty z epoki. Przedstawimy również ogólny zarys historii pruskiej Twierdzy Poznań.
Spacer poprowadzą: Bartłomiej Bartkowski i Henryk Lubawy.

Terminy spacerów:
- 30 sierpnia 2025 (sobota), godz. 12:00
- 31 sierpnia 2025 (niedziela), godz. 16:00
Zbiórka: schody przy stacji kolejowej Garbary.

Spacer - Park Cytadela: cmentarze

Twierdza to także ludzie: architekci, inżynierowie, budowniczowie, żołnierze garnizonu i ich rodziny. Towarzysze broni i tułaczki, weterani narodowych powstań, jeńcy wojenni, samobójcy. Odznaczeni bohaterowie i straceni zdrajcy. Sojusznicy, wrogowie, a także mieszkańcy miasta zamkniętego w murach Twierdzy.
Ich losy splotły się z historią poznańskiej twierdzy. Od niemal 200 lat stok poznańskiej Cytadeli jest ich miejscem wiecznego spoczynku.
W ramach trzynastej edycji Dni Twierdzy Poznań zapraszam Państwa na dwa spacery po zabytkowym stoku cmentarnym Cytadeli, zatytułowane "Śpij, kolego, w ciemnym grobie..."

Terminy spacerów:
- 30 sierpnia 2025 (sobota), godz. 16:00
- 31 sierpnia 2025 (niedziela), godz. 12:00
Zbiórka: przystanek tramwajowy "Armii Poznań".

Obszerny program Dni Twierdzy Poznań dostępny jest na stronie internetowej wydarzenia.
Udział we wszystkich wydarzeniach jest bezpłatny.